ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ

Παρακολουθώ σε ανδριώτική σελίδα μια συζήτηση που έχει ξεσπάσει με αφορμή το κατεξοχήν παραπλανητικό θέμα της εποχής, την ομοφυλοφιλία!

Δεν επεμβαίνω εκεί για πολλούς και διάφορους λόγους, ιδιαίτερα επειδή ορισμένοι πολώνονται χωρίς λόγο και χωρίς να γνωρίζουν για ποιο θέμα συζητάνε. Τώρα όμως που άρχισαν να εμπλέκουν Ιατρική και Ψυχιατρική και χαρακτηρισμούς για φυσικό, φυσιολογικό και αφύσικο, νομίζω ότι έχω την υποχρέωση να ενημερώσω αντικειμενικά για τις παλιές και τη σημερινή επιστημονική άποψη. Την εκκλησιαστική ας την αναλάβει ο παπάς της εκάστοτε ενορίας.

Στη βιβλιοθήκη μου, καθότι βιβλιόφιλος συλλέκτης, έχω και παλιά ιατρικά βίβλια, σχεδόν άχρηστα σήμερα, στα οποία ο αυνανισμός ή αυτοερωτισμός (αυτό που οδήγησε στην καθιέρωση της εθνικής λέξης, που τείνει να καταργήσει την «καλημέρα»), θεωρείται η αιτία κάθε κακού και κάθε νόσου ή νοσηρής κατάστασης και προτείνεται θεραπεία μεσαιωνικών μεθόδων, ακόμη και με ακινητοποίηση των χεριών με δεσμά… Η δε ομοφυλοφιλία θεωρείται ψυχικό νόσημα, με πολυποίκιλες προτάσεις θεραπείας, ακόμη πιο ριζικές και απάνθρωπες.

Ούτε στην πρώτη ούτε στη δεύτερη περίπτωση έχει δημοσιευτεί κάποια… «ίαση», ούτε με ηλεκτροσόκ, ούτε με λοβοτομή ή άλλες επεμβάσεις στον εγκέφαλο. Τα πιο απίθανα σενάρια είχαν όμως δημοσιευτεί, όπως, σε ένα αρχαίο  κείμενο, σύμφωνα με τι οποίο, τα κανάλια για το σπερματικό υγρό μπλοκάρονται στους άνδρες που κοιμούνται με άνδρες. Αντί να ρέει μαζί στους όρχεις και το πέος, το υγρό συγκεντρώνεται στους γλουτούς. Εκεί προκαλεί μια σωματική επιθυμία – μια ανάγκη για τριβή και εκροή. Το γκέι πάθος, προσθέτει ο άγνωστος συγγραφέας, μπορεί επίσης να προκύψει από τη συνήθεια: Όσοι συνηθίζουν στην παθητική σεξουαλική επαφή κατά τη διάρκεια της εφηβείας (μια εμπειρία που δεν ήταν ασυνήθιστη στην αρχαία Ελλάδα) μπορεί να αναπτύξουν μια φυσική επιθυμία για αυτήν ακριβώς την πρακτική. Επίσης πίστευαν ευρέως ότι η αφύσικη ορμή προκαλούνταν από τον πολύ συχνό αυνανισμό, την πολυγαμία ή τη χορήγηση κλύσματος κατά την παιδική ηλικία. Ο διάσημος  Σίγκμουντ Φρόιντ, ιδρυτής της ψυχανάλυσης, με τη σειρά του κατηγόρησε τον πολύ στενό δεσμό με τη μητέρα, ως αιτία της ομοφυλοφιλίας

Στα σημερινά ιατρικά συγγράμματα δεν υπάρχει κεφάλαιο για την ομοφυλοφιλία, εκτός από τη Σεξολογία, την Ψυχολογία, την Γενετική και τα ιατρικά λεξικά, όπου περιγράφεται όχι ως αρρώστια, αλλά ως σεξουαλική πρακτική.

Σήμερα, ο έρωτας μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου δεν αποτελεί πλέον διαστροφή για τους περισσότερους ανθρώπους της διαφωτισμένης δυτικής κοινωνίας μας. Κανένας μορφωμένος άνθρωπος δεν πιστεύει ότι οι γκέι και οι λεσβίες είναι ψυχικά άρρωστοι, σεξουαλικά παραπλανημένοι ή λανθασμένα εκπαιδευμένοι. Αντίθετα, οι ερευνητές γνωρίζουν ότι η κλίση τους είναι απολύτως φυσική και όχι ένας επιλεγμένος τρόπος ζωής.

Τέλος, οι επιστήμονες έχουν πλέον συγκεντρώσει έναν αξιοσημείωτο αριθμό αποδείξεων ότι η ομοφυλοφιλική συμπεριφορά είναι επίσης ευρέως διαδεδομένη στο ζωικό βασίλειο. Για παράδειγμα, οι αρσενικές φάλαινες τρίβουν περιστασιακά τα όρθια πέη τους μεταξύ τους, τα θηλυκά δελφίνια διεισδύουν στα γεννητικά όργανα των συντρόφισσών  τους με τα ραχιαία πτερύγιά τους. Οι αρσενικοί βίσωνες, τα ρινοδέλφινα και τα λιοντάρια επιδίδονται σε πρωκτική επαφή και οι θηλυκοί μακάκοι είναι εξειδικευμένες στην τέχνη να φέρνουν η μία την άλλη σε οργασμό. Αρσενικοί ελέφαντες, από την άλλη πλευρά, μερικές φορές ζουν σε δεσμό  για χρόνια: Φιλιούνται, μπλέκουν τις προβοσκίδες τους και τις βάζουν ο ένας στο στόμα του άλλου. Οι ομοφυλόφιλοι πελαργοί, οι πάπιες, οι κύκνοι και οι γύπες μεγαλώνουν μαζί τα μικρά τους. Η ομοφυλοφιλική συμπεριφορά είναι επίσης ευρέως διαδεδομένη μεταξύ των οικόσιτων προβάτων: Ένα στα δέκα κριάρια ζευγαρώνει αποκλειστικά με άλλα αρσενικά.

Και όμως, από καθαρά βιολογική άποψη, ο έρωτας ομοφύλων είναι κάτι περίεργο. Οι άνθρωποι που είναι αποκλειστικά ομοφυλόφιλοι δεν μπορούν να παράγουν απογόνους – από εξελικτική άποψη, κάτι που δεν μπορεί να είναι επωφελές.

Αυτό κάνει τους ερευνητές ακόμη πιο φιλόδοξους στις προσπάθειές τους να κατανοήσουν αυτό το φαινομενικά παράδοξο φαινόμενο. Αναρωτιούνται, για παράδειγμα, αν ο σεξουαλικός προσανατολισμός είναι εγγενής στη γενετική μας σύσταση ή αν πολιτιστικοί και κοινωνιολογικοί παράγοντες επηρεάζουν επίσης το φύλο που επιθυμούμε. Οι επιστήμονες θέλουν επίσης όλο και περισσότερο να κατανοήσουν αν οι ομοφυλόφιλοι άνθρωποι διαφέρουν από τους ετεροφυλόφιλους μόνο ως προς τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ή αν σκέφτονται και αισθάνονται διαφορετικά γενικά. Είναι αλήθεια, για παράδειγμα, ότι οι γκέι άνδρες είναι πιο συναισθηματικοί, ευαίσθητοι και δημιουργικοί από τους στρέιτ άνδρες, όπως πολλοί υποθέτουν; Ή ότι υπάρχει σαφής διαχωρισμός των ρόλων στις λεσβιακές σχέσεις: μεταξύ butches (οι αρσενικές λεσβίες) και femmes (το θηλυκό αντίστοιχο); Και πόσο σταθερά είναι τελικά τα όρια μεταξύ ετεροφυλοφιλίας και ομοφυλοφιλίας;

Δεν είναι καθόλου εύκολο να απαντήσει κανείς σε αυτά τα ερωτήματα. Οι ερευνητές αγωνίζονται ήδη να ορίσουν τον όρο “ομοφυλοφιλία”. Διότι τίθεται το ερώτημα: ποιος είναι ομοφυλόφιλος τέλος πάντων; Όλοι οι άνθρωποι που τρέφουν φαντασιώσεις του ίδιου φύλου; Εκείνοι που κάνουν επίσης σεξ με συντρόφους του ίδιου φύλου; Ή μόνο όσοι περιγράφουν τον εαυτό τους ως ομοφυλόφιλο ή λεσβία; Πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι μεταβάσεις μεταξύ ομοφυλοφιλίας και ετεροφυλοφιλίας μπορεί μερικές φορές να είναι ρευστές. Για παράδειγμα, υπάρχουν άνδρες που περιγράφουν τους εαυτούς τους ως ομοφυλόφιλους, αλλά δεν είχαν ποτέ σεξουαλική επαφή με άνδρα. Άλλοι αισθάνονται ετεροφυλόφιλοι αλλά έχουν εκτεταμένες σεξουαλικές επαφές με άνδρες συντρόφους.

Για τις γυναίκες, ο προσανατολισμός του συντρόφου ως προς το φύλο φαίνεται να είναι ακόμη λιγότερο σταθερός. Πολλές γυναίκες με ομόφυλες εμπειρίες είναι απρόθυμες να κατηγοριοποιηθούν. Κάποιες νιώθουν μεγαλύτερη σεξουαλική έλξη για τους άνδρες, αλλά προτιμούν μια σχέση με μια γυναίκα. Άλλες συνεχίζουν να εναλλάσσονται μεταξύ ανδρών και γυναικών. Και αρκετές ερωτεύονται μια γυναίκα για πρώτη φορά μόνο στα μέσα της ζωής τους – κάτι που τις εκπλήσσει (όταν ασκούσα ακόμη την Ιατρική, είχα γίνει κοινωνός μιας τέτοιας περίπτωσης).

Παρ’ όλα αυτά, σχεδόν το 3% των ανδρών και σχεδόν το 1,5% των γυναικών στις δυτικές βιομηχανικές χώρες που περιγράφουν τον εαυτό τους ως ομοφυλόφιλο ή λεσβία- έλκονται  αποκλειστικά μόνο από το δικό τους φύλο. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι τα άτομα αυτά παλεύουν με την ταυτότητα φύλου τους: οι γκέι και οι λεσβίες αισθάνονται εξίσου άνδρες ή γυναίκες όπως οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες και γυναίκες.

Ωστόσο, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ομοφυλόφιλοι κατά μέσο όρο αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους ως λιγότερο αρρενωπούς, ενώ οι λεσβίες ως λιγότερο θηλυκές – τουλάχιστον σε σύγκριση με το πρότυπο που τους μεταφέρει το κοινό.

Το αν τα χαρακτηριστικά των ομοφυλόφιλων και των λεσβιών επηρεάζονται πολιτισμικά (π.χ. λόγω μίμησης) ή αν έχουν βιολογική αιτία αποτελεί ακόμη αντικείμενο αμφιλεγόμενης συζήτησης. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν επιλέγουν συνειδητά τη σεξουαλική τους ταυτότητα, δηλαδή την προτίμησή τους για το ίδιο φύλο. Υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι η έλξη για το ίδιο φύλο είναι σε κάποιο βαθμό κληρονομική. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα αποτελέσματα, είναι κατανοητό ότι οι ερευνητές αναζητούν εδώ και χρόνια ορισμένα γονίδια που θα μπορούσαν να ευνοήσουν την ομοφυλοφιλία. Μια μελέτη στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 40 ζευγάρια ομοφυλόφιλων αδελφών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα γονίδια αυτά μπορεί να βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ – το τμήμα του γονιδιώματος που οι άνδρες κληρονομούν αποκλειστικά από τη μητέρα τους. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν βιοχημικά ένα μόνο κομμάτι γενετικής πληροφορίας που από μόνο του να προκαλεί τάση προς την ομοφυλοφιλία. Ένα τέτοιο “γκέι γονίδιο” δεν θα βρεθεί πιθανότατα ούτε στο μέλλον – καθώς οι βιολόγοι υποθέτουν πλέον ότι τα περισσότερα σύνθετα χαρακτηριστικά είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης πολλών γονιδίων.

Όλα αυτά μας δείχνουν, ότι με προκαταλήψεις, δοξασίες και χωρίς σωστή και ολοκληρωμένη ενημέρωση, μπορούμε με σιγουριά να καταλήξουμε σε λάθος συμπεράσματα και άθελα μας να βλάψουμε ή να κατηγορήσουμε ισότιμους συνανθρώπους μας.

Μιλάμε με τους ανθρώπους, τους ακούμε, τους λέμε τη γνώμη που έχουμε σχηματίσει και προσπαθούμε «ΝΑ ΖΟΥΜΕ ΑΦΗΝΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΝΑ ΖΗΣΟΥΝ»!

Γιώργος Δ. Καλλιβρούσης

Πηγή:

• Pschyrembel Klinisches Wörterbuch (de Gruyter 256)
• von Ute Kehse und Sebastian Witte: «Wurzeln der Homosexualität», GEOkompakt No. 43, «sex»