Ο ΙΕΡΟΣ ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ

Η μητέρα στην ελληνική κοινωνία κατέχει μια ξεχωριστή και ιερή θέση. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η μάνα συμβολίζει την αυτοθυσία, την αγάπη και την αφοσίωση στην οικογένεια. Ο ρόλος της δεν περιορίζεται μόνο στη γέννηση και ανατροφή των παιδιών, αλλά εκτείνεται και στη διατήρηση της ενότητας και της συνοχής της οικογένειας, ακόμα και σε δύσκολες συνθήκες. Στην ελληνική παράδοση, η μάνα συχνά εξιδανικεύεται, καθώς θεωρείται η θεμέλια λίθος της οικογενειακής ζωής και η πρωταρχική πηγή συναισθηματικής στήριξης.

Ωστόσο, ο ιερός αυτός θεσμός δεν έχει μείνει ανεπηρέαστος από την πολιτική εκμετάλλευση και τη χειραγώγηση. Ένα τραγικό παράδειγμα αυτής της τάσης αποτελεί η εργαλειοποίηση του ρόλου της μάνας στην υπόθεση της σιδηροδρομικής τραγωδίας των Τεμπών. Η απώλεια τόσων νέων ανθρώπων συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία, και οι φωνές των μανάδων των θυμάτων έγιναν σύμβολο οργής, πόνου και διεκδίκησης δικαιοσύνης.

Δυστυχώς, ο ανείπωτος πόνος αυτών των μανάδων δεν άργησε να μετατραπεί σε πολιτικό εργαλείο. Τα μέσα ενημέρωσης και τα πολιτικά κόμματα, αντί να σταθούν με σεβασμό απέναντι στο πένθος και στις διεκδικήσεις τους, συχνά εκμεταλλεύτηκαν τον πόνο τους για να εξυπηρετήσουν συγκεκριμένες πολιτικές ατζέντες. Από τη μία πλευρά, η αντιπολίτευση χρησιμοποίησε τις μαρτυρίες των μανάδων για να καταγγείλει την κυβέρνηση, ενώ από την άλλη, η κυβερνητική πλευρά επιχείρησε να υποβαθμίσει ή να αποσιωπήσει τις αντιδράσεις τους, φοβούμενη το πολιτικό κόστος.

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο. Στην ελληνική πολιτική ιστορία, ο θεσμός της μάνας έχει επανειλημμένα εργαλειοποιηθεί, είτε για να τονιστεί η θυσία και ο ηρωισμός (όπως συνέβη με τις μανάδες των στρατιωτών στους πολέμους), είτε για να χρησιμοποιηθεί ως μοχλός πίεσης σε κοινωνικές διεκδικήσεις. Στην περίπτωση των Τεμπών, οι μανάδες των θυμάτων βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας διαμάχης που, αντί να επικεντρωθεί στην απόδοση δικαιοσύνης και την αναζήτηση ευθυνών, συχνά εκφυλίστηκε σε κομματική αντιπαράθεση.

Αυτή η πρακτική όχι μόνο παραβιάζει το δικαίωμα των θυμάτων και των οικογενειών τους στο πένθος και τη δικαιοσύνη, αλλά επίσης υπονομεύει τη σοβαρότητα του δημόσιου διαλόγου. Ο πόνος των μανάδων δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται μέσο πολιτικής εκμετάλλευσης. Αντίθετα, η κοινωνία και η πολιτική ηγεσία θα πρέπει να εστιάσουν στην ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που οδήγησαν στην τραγωδία, ώστε να διασφαλιστεί ότι παρόμοια περιστατικά δεν θα επαναληφθούν στο μέλλον.

Γιώργος Δ. Καλλιβρούσης