ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ, ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ, ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟΝ ΠΛΟΥΤΟ

Σε μια χώρα (δηλαδή τη δικιά μας), όπου η ανεργία ξεπερνά το 10% ενώ λείπουν 200.000 εργατικά χέρια, σίγουρα κάτι δεν πάει καλά…

Οι  λόγοι της εκτροπής θα έπρεπε να αναζητηθούν τόσο στην πολιτεία, όσο και στην κοινωνία:

Από την πλευρά της, η πολιτεία έχει θεσπίσει μια από τις πιο αυστηρές εργατικές νομοθεσίες ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, που δεν είναι και τόσο ελκυστική για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και τη προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Το δε συνδικαλιστικό κίνημα των εργαζομένων έχει ξεφύγει από τις εργατικές διεκδικήσεις κι έχει γίνει αυτοσκοπός των συνδικαλιστών και των κομμάτων που τους καθοδηγεί. Οι κυβερνήσεις ενώ ως αντιπολίτευση άλλα έταζαν, αδρανοποιούνται μοιρολατρικά και αδυνατούν να θίξουν τα «κακώς κείμενα». Οι αντιπολιτεύσεις λαϊκίζουν ομαδικά προκειμένου να ανέλθουν στη εξουσία, όπου και αυτοί με τη σειρά τους θα αδρανοποιηθούν. Νομοτελειακά επαναλαμβανόμενος φαύλος κύκλος!

Παράδειγμα: Πριν χρόνια, κορυφαίος πολιτικός, που έχει ήδη παροπλιστεί, όταν ήταν στην αντιπολίτευση εγκαλούσε την κυβέρνηση για τους χαμηλούς μισθούς των νέων και έλεγε χαρακτηριστικά: «Πως θα μπορεί το παιδί των 600 ευρώ να πάρει το αμάξι του;» (λες και το παν στη ζωή είναι το αμάξι και τα κέρδη της αυτοκινητοβιομηχανίας). Όταν ο ίδιος πολιτικός ανέβηκε στην εξουσία, παρόλο που ισχυρίζονταν ότι λεφτά υπάρχουν, ξέχασε και τα παιδιά των 600 ευρώ και τους άλλους χαμηλόμισθους, δεν ξέχασε όμως τα αυτοκίνητα, τις πωλήσεις των οποίων φρόντισε να προωθήσει!

Το άλλο μεγάλο αμάρτημα, με την αστοχία στην παιδεία, θα το δούμε σε συνάρτηση με τις κοινωνικές συνιστάμενες, με τις οποίες αλληλοεπιδρά.   Συγκεκριμένα: Το ίδιο το κράτος παραδέχεται την αποτυχία του στην παιδεία, όταν καθορίζει δύο ταχύτητες στη δευτεροβάθμια ή παλαιότερα μέση εκπαίδευση. Εκτός από τα αμέτρητα δημόσια γυμνάσια και λύκεια ανά τη χώρα, έχει ιδρύσει και κάπου 100 πρότυπα, πειραματικά και εκκλησιαστικά σχολεία, για την εισαγωγή στα οποία γίνεται πραγματικός «σκοτωμός» ποιος θα πρωτοπάει με εξετάσεις, κλήρωση και… βύσμα. Έχει εξαγγελθεί μάλιστα και η ίδρυση περισσοτέρων, για να καλυφτούν όλες οι περιφέρειες. Τα δε ιδιωτικά σχολεία έχουν λίστα αναμονής. Σε τι χάλι βρίσκεται η μη προνομιούχα εκπαίδευση στη χώρα, φαίνεται από την εύγλωττη παρατήρηση της καθηγήτριας Πανεπιστημίου Μαρίας Ευθυμίου, που λέει ότι «ο απόφοιτος δημοτικού πριν 40 χρόνια, γνώριζε περισσότερα, από ότι ο απόφοιτος λυκείου σήμερα». Ίσως βαρύ, ίσως κάπως υπερβολικό, αλλά ως τάση απόλυτα ρεαλιστικό.

Για να «νίψει τας χείρας»  της η αρμόδια πολιτεία, υποστηρίζει το θεσμό των ιδιωτικών φροντιστηρίων και θεσπίζει το άδικο, παράλογο και αντιπαραγωγικό σύστημα των «Πανελλήνιων εξετάσεων» για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι γονείς καλούνται ήδη από το γυμνάσιο και το λύκειο να  επιβαρυνθούν με τα τσουχτερά δίδακτρα των φροντιστηρίων, στο πλαίσιο της δήθεν «δωρεάν Παιδείας», προκειμένου τα παιδιά τους να πάρουν ανώτατο πτυχίο, ότι κι αν είναι αυτό, φτάνει να είναι πτυχίο, δηλαδή περγαμηνή…

Έτσι φτάνουμε στην παράκρουση, όλοι να έχουν διάφορες περγαμηνές, αλλά ή να μην υπάρχει πεδίο να τους απορροφήσει ή εκεί που υπάρχει πεδίο εργασίας, να είναι ανειδίκευτοι και άχρηστοι, οπότε καταλήγουν είτε σε θέσεις ανειδικεύτων, όπου δεν χρειάζεται πτυχίο και επαγγελματική κατάρτιση ή αναζητούν τη τύχη τους σε άλλες χώρες. Η δική μας χώρα αιμορραγεί και συνάπτει συμφωνίες με Ινδία και αλλού για την εποχική εισροή εργατικού δυναμικού, ώστε να καλύψει τις 200.000 κενές θέσεις εργασίας.

Μπορεί φαινομενικά να διακρίνονται κάποια  ψυχοπαθολογικά ίχνη, το θέμα είναι όμως πολύ πιο σύνθετο. Πρόκειται για σοβαρή εκτροπή με εμπλοκή περισσοτέρων παραμέτρων.

Ίσως το παρακάτω παράδειγμα, από προσωπική μου γνώση να δείχνει μέρος του προβλήματος:

Ο πατέρας,  επιτυχημένος και περιζήτητος οικοδόμος, η μητέρα ξενοδοχοϋπάλληλος, το παιδί άριστος μαθητής (σημαιοφόρος την  εποχή που η αριστεία αμείβονταν με τη σημαία). Το όνειρο του ήταν να σπουδάσει Φαρμακευτική και να ασχοληθεί με τα φαρμακευτικά φυτά.  Θεώρησε, ότι αφού ήταν τόσο καλός στα μαθήματα του σχολείου (αγνοούσε ότι δεν είχε διδαχτεί όλη τη διδακτέα ύλη) δεν θα χρειάζονταν φροντιστήριο και έδωσε τις «Πανελλήνιες», οι οποίες του έκλεισαν όλες τις πόρτες των φαρμακευτικών σχολών ανά την Ελλάδα και του άνοιξαν διάπλατα την πόρτα της σχολής… «Διοργάνωσης Αθλητικών Εκδηλώσεων» στο ΤΕΙ Καλαμάτας… Αρνήθηκε βέβαια να φοιτήσει εκεί, που και πολύ μακριά από το πατρικό σπίτι ήταν και το αντικείμενο εντελώς αντίθετο από το επιδιωκόμενο. Οι γονείς, με το πενιχρό εισόδημα, γιατί μόλις είχαν χρεωθεί για να αποκτήσουν δική τους στέγη, τον ενεθάρρυναν να πάει στο εξωτερικό, να σπουδάσει αυτό που θέλει. Φιλότιμο παιδί, δεν επαφέθηκε στο μόχθο των γονιών του, έμεινε ένα χρόνο και δούλεψε σερβιτόρος και περιστασιακά οικοδομή, μάζεψε κάποια χρήματα, τσοντάρισαν και οι δικοί του και γράφτηκε στη Φαρμακευτική ξένου Πανεπιστημίου, εργαζόμενος συγχρόνως ως σερβιτόρος. Τέλειωσε τις σπουδές του χωρίς καθυστερήσεις, πήρε το πτυχίο και γύρισε στην Ελλάδα περιχαρής και υπερήφανος αναζητώντας θέση εργασίας στο αντικείμενό του, χωρίς να πετύχει να τον προσλάβουν κάπου. Απογοητευμένος μεν, αλλά φιλότιμος όπως ήταν ξαναέγινε σερβιτόρος, ελπίζοντας ότι κάποια στιγμή θα τον προσλάβουν κάπου όπου θα αξιοποιούσε το πτυχίο του.

Άδικος κόπος. Ξαναπήρε το δρόμο της ξενιτιάς και πήγε στο Λονδίνο, όπου τον διαβεβαίωναν ότι με τα πολύ καλά Αγγλικά του θα έβρισκε δουλειά. Δεν βρήκε αμέσως, άρχισε πάλι να δουλεύει ως σερβιτόρος, η αναβολή στράτευσης λόγω σπουδών έληξε κι για να μη κηρυχτεί ανυπότακτος γράφτηκε σε μεταπτυχιακό τμήμα, από το οποίο τελείωσε με μεταπτυχιακό τίτλο, πάλι δεν τον προσέλαβαν όμως σε σχετική εργασία. Εξακολουθεί να είναι σερβιτόρος, όπου λόγω των καλών επιδόσεών του του έδωσαν προαγωγή και αύξηση.  Γνώρισε μια κοπέλα, έκανε οικογένεια, δεν γυρίζει στην Ελλάδα λόγω του στρατιωτικού και σκοπεύει να κάνει δική του επιχείρηση στον χώρο της εστίασης. Οι γονείς του, όταν τους ρωτούν λένε, ότι εργάζεται σε υπεύθυνη θέση σε φαρμακευτική εταιρία. Τέλος καλό, όλα καλά! Δεν τελειώνουν όμως όλα καλά. Τα πράγματα παίρνουν τρομακτικές διαστάσεις και οδηγούν ολόκληρες οικογένειες σε απόγνωση και το κράτος σε βραχυκύκλωμα. Πολλοί πτυχιούχοι εξακολουθούν και σε ηλικία μεγαλύτερη των 40, να μένουν στο σπίτι των γονέων και να ζουν από χαρτζιλίκι εξευτελιστικό, εφόσον δεν καταφέρνουν ή δεν καταδέχονται να εργαστούν σε οποιαδήποτε εργασία τους ζητηθεί.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οδηγοί ταξί που με μετέφεραν στην Αθήνα ή σε άλλο μέρος της  Ελλάδας είχαν πτυχίο φυσικής, φιλολογίας, γυμναστικής ακαδημίας κ.α. Σε ένα νησί μάλιστα η κοπέλα που μας σερβίριζε είχε πτυχίο ψυχολογίας, στο δε διπλανό μαγαζί, ο βοηθός μάγειρα είχε πτυχίο μουσικολογίας…

Οπωσδήποτε είναι ευθύνη του κράτους να παρέχει στους πολίτες του την απαραίτητη  παιδεία, για να ενταχθούν στην ανάλογη αγορά εργασίας, χωρίς όμως να τους στερεί και την συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της δικής του επιλογής!

Εδώ όμως αρχίζουν τα δύσκολα, με τη εγωιστική επίκληση των δικαιωμάτων! «Το δικό μου το παιδί!!!»…

Όλοι μας αγαπάμε τα παιδιά μας και όλοι μας θέλουμε να τα δούμε ευτυχισμένα, αποκαταστημένα και με καλή, την καλύτερη, την ανώτερη κοινωνική αναγνώριση…! Οι υπερβολές δεν έχουν όρια, ο υπερήφανος πατέρας, κάποια  στιγμή πιστεύει και λέει: « βέβαια ο γιός μου πρέπει να γίνει πρωθυπουργός, είναι ο καταλληλότερος»! Το παιδί  καταλήγει όμως, ούτε «Κασσελάκης»…

Η χώρα μας, παραδοσιακά, κυρίως αγροτική, της επιβλήθηκε, εμμέσως πλην σαφώς, να γίνει κάτι σαν… μικροαστική, σε στυλ «Μανταμ Σουσού» του Ψαθά…  Από κωμωδία εξελίχθηκε όμως σε δράμα…

Οι «αρχοντοχωριάτες» έπεσαν στην καλοστημένη παγίδα των παντοειδών ντόπιων και ξένων κερδοσκόπων, θεώρησαν ότι η κοινωνική τους ανέλιξη θα έρθει εάν τα παιδιά τους  γίνουν επιστήμονες, είτε είναι «στούρνοι» είτε έχουν άλλες επιθυμίες. Πτυχίο να΄ναι κι ότι να΄ναι…  Εκτός αυτού είναι πολλές φορές η δικαιολογημένη αγωνία του γονέα, να δει το παιδί του σε σταθερά πόδια και να μην υποφέρει: «το παιδί μου να μη τραβάει αυτά που τραβάω εγώ, να έχει καλύτερη τύχη από εμένα, να μη ζει μέσα στη φτώχια όπως εγώ, να γίνει πλούσιος». Δικαιολογημένη αγωνία, επαινετική σκέψη, αλλά λάθος τρόπος να νομίζεις ότι το επιστημονικό πτυχίο ανοίγει όλους τους δρόμους για επαγγελματική αποκατάσταση, ακάματη εργασία και… πλούτο.

Αυτή η λανθασμένη μαζική νοοτροπία και η αποτυχία του κράτους να αναγάγει τον επαγγελματικό προσανατολισμό σε ένα είδος νέας… «θρησκείας», κατάντησε την Ελλάδα εκκολαπτήριο πτυχίων, την Ελληνική επιχειρηματικότητα έρμαιο και ουραγό των άλλων κρατών και τους Έλληνες νέους, μετανάστες διαρκείας…!

Εάν όλοι έχουν πτυχία πανεπιστημίων και είναι αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί, χημικοί, φυσικοί, οικονομολόγοι, γιατροί, γεωπόνοι, νομικοί και ναυπηγοί που θα βρεθούν οι οικοδόμοι, οι ξυλουργοί, οι υδραυλικοί, οι ηλεκτρολόγοι, οι εργάτες γης, οι μηχανοδηγοί, οι νοσοκόμοι, οι κηπουροί και όλοι οι άλλοι επαγγελματίες, για να σταθεί η οικονομία και η κοινωνία, ώστε να θρέψει και τους πτυχιούχους;

Δεν υπάρχει επάγγελμα χωρίς κούραση, ευθύνη και σκοτούρες. Ακόμη κι όταν κάθεσαι, κουράζεσαι!  Απόγνωση όμως και μεγαλύτερη κούραση νοιώθουν οι μακροχρόνια άεργοι και οι κακοπληρωμένοι υποαπασχολούμενοι

Ότι λάμπει δεν είναι χρυσός!

Δεν είναι οπωσδήποτε το πτυχίο εγγύηση επιτυχίας!

Γιώργος Δ.Καλλιβρούσης